Czwarte seminarium poświęcone sztucznej inteligencji (AI) oraz transformacji cyfrowej skoncentrowało się na istotnym problemie automatycznego wykrywania fałszywych informacji (fake news). Podczas spotkania zespół naukowców z Katedry Informatyki Ekonomicznej zaprezentował najnowsze rezultaty realizowanego projektu OpenFact, którego celem jest opracowanie nowatorskich rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, umożliwiających identyfikację nieprawdziwych treści zamieszczanych w przestrzeni internetowej.
Weryfikacja informacji dostępnych online jest niezwykle złożonym procesem, wymagającym zaawansowanej analizy językowej oraz interpretacji kontekstu. Narzędzia oparte na AI muszą efektywnie odróżniać subtelne niuanse językowe, które często decydują o prawdziwości informacji. Wyzwania potęguje także ogromny wolumen danych generowanych każdego dnia w sieci oraz fakt, że metody manipulacji oraz tworzenia fake newsów są stale rozwijane i udoskonalane przez ich twórców. Skuteczne rozwiązania w zakresie automatycznego wykrywania fake news wymagają współpracy interdyscyplinarnej ekspertów z dziedzin takich jak informatyka, lingwistyka, psychologia, medioznawstwo oraz analityka danych. Tylko integrując wiedzę i kompetencje tych specjalistów, można stworzyć systemy zdolne do skutecznego rozpoznawania dezinformacji.
Kolejnym poważnym wyzwaniem jest potrzeba analizy różnorodnych źródeł, takich jak serwisy informacyjne, media społecznościowe, fora dyskusyjne czy blogi. AI musi być w stanie nie tylko przetwarzać ogromne ilości informacji w czasie rzeczywistym, ale także oceniać, które treści wymagają natychmiastowej interwencji ze względu na ich potencjalną szkodliwość społeczną czy szybkość rozpowszechniania. Istotne jest określenie priorytetów weryfikacji, zwłaszcza w przypadku wiadomości mających istotny wpływ społeczny lub polityczny.
Modele uczenia maszynowego mogą automatycznie sugerować, które informacje powinny zostać poddane szczegółowej analizie, wskazując na możliwe zagrożenia związane z danym przekazem. Jednak ważnym i zarazem trudnym aspektem jest również zrozumienie intencji autorów publikacji, wykrywanie sarkazmu, ironii czy manipulacji emocjonalnej.
Dzięki sztucznej inteligencji możliwe jest także szybkie zestawianie danych z wielu różnych źródeł, takich jak bazy wiedzy, oficjalne dokumenty, statystyki i raporty eksperckie. Automatyczne ocenianie wiarygodności informacji oraz identyfikacja źródeł manipulacji pozwala nie tylko na skuteczną walkę z dezinformacją, ale także na ochronę użytkowników przed jej negatywnymi konsekwencjami.
Potencjał AI w tym obszarze jest ogromny – technologia ta może przyczynić się do zwiększenia świadomości społecznej, budowania bardziej świadomego społeczeństwa oraz poprawy jakości debaty publicznej. Mimo wielu wyzwań rozwój tego rodzaju narzędzi jest kluczowy w czasach rosnącej dominacji cyfrowych środków komunikacji.
Seminarium odbyło się w dniu 24 lutego 2025 roku na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Prelegentami byli: prof. dr hab. Witold Abramowicz, dr hab. Krzysztof Węcel, prof. UEP, dr Włodzimierz Lewoniewski, dr Piotr Stolarski, dr Milena Stróżyna, mgr Ewelina Księżniak, mgr Marcin Sawiński.
Projekt OpenFact jest finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu INFOSTRATEG I „Zaawansowane technologie informacyjne, telekomunikacyjne i mechatroniczne”.
Na zdjęciu przedstawiciele zespołu OpenFact (od lewej): dr Włodzimierz Lewoniewski, mgr Izabela Czumałowska, Patryk Danielewicz, mgr inż. Aleksandra Wojewoda, dr Piotr Stolarski, dr Milena Stróżyna, prof. dr hab. Witold Abramowicz, dr hab. Krzysztof Węcel, prof. UEP.
Źródła: kie.ue.poznan.pl, ue.poznan.pl