{"id":850,"date":"2024-01-05T18:36:11","date_gmt":"2024-01-05T17:36:11","guid":{"rendered":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/?p=850"},"modified":"2024-01-13T19:00:43","modified_gmt":"2024-01-13T18:00:43","slug":"jakosc-tresci-w-wikipedii-oraz-wiarygodnosc-zrodel-informacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/2024\/jakosc-tresci-w-wikipedii-oraz-wiarygodnosc-zrodel-informacji\/","title":{"rendered":"Jako\u015b\u0107 tre\u015bci w Wikipedii oraz wiarygodno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 informacji"},"content":{"rendered":"

W najnowszym numerze czasopisma ACADEMIA zosta\u0142 opublikowany artyku\u0142, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na zautomatyzowaniu procesu oceny jako\u015bci tre\u015bci w Wikipedii, encyklopedii dost\u0119pnej w wielu j\u0119zykach. Publikacja zwraca uwag\u0119 na zar\u00f3wno zalety, jak i wady otwartej natury Wikipedii, w tym r\u00f3\u017cnice w systemach oceny jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w i przyznawania im wyr\u00f3\u017cnie\u0144 w zale\u017cno\u015bci od wersji j\u0119zykowej. Poruszono tak\u017ce zagadnienie wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 informacji oraz roli otwartych semantycznych baz danych, takich jak DBpedia i Wikidane, w strukturyzacji i analizie z\u0142o\u017conych zale\u017cno\u015bci danych.<\/p>\n

Internet jest przestrzeni\u0105 otwart\u0105, oferuj\u0105c\u0105 dost\u0119p do mnogo\u015bci perspektyw i opinii. Z ponad miliardem stron internetowych, Wikipedia wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jako jedna z najbardziej znanych platform, oferuj\u0105c ponad 60 milion\u00f3w artyku\u0142\u00f3w w ponad 300 j\u0119zykach, co daje globalny dost\u0119p do wiedzy. Serwisy takie jak Google czy ChatGPT cz\u0119sto korzystaj\u0105 z tre\u015bci Wikipedii, aby poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 swoich us\u0142ug.<\/p>\n

Wikipedia jest tworzona przez r\u00f3\u017cnorodne spo\u0142eczno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w, gdzie ka\u017cda wersja j\u0119zykowa ma swoje standardy jako\u015bci. Te standardy s\u0105 kszta\u0142towane przez spo\u0142eczno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w tej encyklopedii. Jednak standardy oceny jako\u015bci w Wikipedii mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od wersji j\u0119zykowej i s\u0105 podatne na zmiany. Ocenianie tre\u015bci jest cz\u0119sto subiektywne, wymaga wsp\u00f3\u0142pracy i uzgodnie\u0144 mi\u0119dzy edytorami. Automatyzacja tego procesu, przy u\u017cyciu algorytm\u00f3w sztucznej inteligencji, mo\u017ce pom\u00f3c w obiektywnej ocenie tre\u015bci, szybkim wykrywaniu b\u0142\u0119d\u00f3w i problem\u00f3w, identyfikacji wandalizmu czy dezinformacji, co zwi\u0119ksza wiarygodno\u015b\u0107 i efektywno\u015b\u0107 edycji.<\/p>\n

\"\"<\/a>Praktycznie w ka\u017cdej wersji j\u0119zykowej istniej\u0105 specjalne wyr\u00f3\u017cnienia dla artyku\u0142\u00f3w o najwy\u017cszej jako\u015bci. W najbardziej rozwini\u0119tej z po\u015br\u00f3d wszystkich wersji j\u0119zykowych Wikipedii – angloj\u0119zycznej – mianem „Featured Article” (FA) okre\u015bla si\u0119 wzorcowe artyku\u0142y, czyli te kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 wszystkie kryteria jako\u015bci w danej wersji j\u0119zykowej. Natomiast „Good Article” (GA) to tytu\u0142 dla artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 bliskie standardom wzorcowych, lecz jeszcze ich nie spe\u0142niaj\u0105 w pe\u0142ni. W wersji polskoj\u0119zycznej Wikipedii takie artyku\u0142y s\u0105 okre\u015blane jako „Artyku\u0142y na medal” oraz „Dobre artyku\u0142y” (odpowiednio FA oraz GA).<\/p>\n

Centralnym elementem zapewnienia jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w na Wikipedii jest zasada weryfikowalno\u015bci tre\u015bci. Oznacza to, \u017ce informacje prezentowane w tej encyklopedii musz\u0105 by\u0107 oparte na \u017ar\u00f3d\u0142ach uznanych za wiarygodne. Jednak\u017ce, proces oceny wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od tematu danego artyku\u0142u oraz j\u0119zyka, w kt\u00f3rym jest on publikowany. Czynniki takie jak renoma wydawcy lub autora, jako\u015b\u0107 procesu recenzji oraz precyzja przedstawianych danych odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w ocenie wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142a. Redaktorzy Wikipedii d\u0105\u017c\u0105 do wybierania \u017ar\u00f3de\u0142, kt\u00f3re s\u0105 szeroko uznawane za rzetelne w swoich dziedzinach. Niemniej, g\u0142\u00f3wnym wyzwaniem w ocenie \u201ewiarygodno\u015bci\u201d \u017ar\u00f3d\u0142a, podobnie jak \u201ejako\u015bci informacji\u201d, jest subiektywno\u015b\u0107 tego procesu. Oznacza to, \u017ce u\u017cytkownicy Wikipedii musz\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 wsp\u00f3lny konsensus odno\u015bnie ka\u017cdego \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re ma by\u0107 wykorzystane w encyklopedii.<\/p>\n

Sztuczna inteligencja mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do usprawnienia procesu oceny artyku\u0142\u00f3w Wikipedii oraz ich \u017ar\u00f3de\u0142 informacji w kilku kluczowych obszarach. Algorytmy mog\u0105 analizowa\u0107 tre\u015bci pod k\u0105tem ich obiektywno\u015bci, sp\u00f3jno\u015bci i zgodno\u015bci ze standardami jako\u015bciowymi. Mog\u0105 te\u017c pomaga\u0107 w identyfikacji stron wymagaj\u0105cych poprawek lub aktualizacji, a tak\u017ce wykrywa\u0107 pr\u00f3by wprowadzenia dezinformacji czy wandalizmu. Sztuczna inteligencja mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wspiera\u0107 w ocenie wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142, analizuj\u0105c ich pochodzenie i historyczn\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107. Istniej\u0105 ju\u017c og\u00f3lnodost\u0119pne narz\u0119dzia oparte o metody opisane w badaniach naukowych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na ocen\u0119 jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w Wikipedii<\/a> oraz identyfikacji istotnych \u017ar\u00f3de\u0142 informacji<\/a> w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach. Dzi\u0119ki takim narz\u0119dziom proces zarz\u0105dzania tre\u015bci\u0105 mo\u017ce by\u0107 bardziej efektywny, co ma ogromne znaczenie w przypadku globalnego \u017ar\u00f3d\u0142a wiedzy, jakim jest Wikipedia.<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji mo\u017cna znale\u017a\u0107 w artykule pt. \u201eJak ocenia\u0107 tre\u015bci z\u202fWikipedii?<\/a>\u201d w czasopi\u015bmie ACADEMIA nr 4 (76)<\/a>. Czasopismo wydawane jest przez Polsk\u0105 Akademi\u0119 Nauk i wychodzi co kwarta\u0142 od 2003 roku. Cel – promocja osi\u0105gni\u0119\u0107 polskich badaczy w kraju i za granic\u0105. Pog\u0142\u0119bione analizy pisz\u0105 si\u0119 j\u0119zykiem przyst\u0119pnym dla r\u00f3\u017cnorodnego grona z\u0142o\u017conego z naukowc\u00f3w, student\u00f3w, uczni\u00f3w i wszystkich innych czytelnik\u00f3w zainteresowanych tematyk\u0105 popularnonaukow\u0105. <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a: ue.poznan.pl<\/a>, kie.poznan.pl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W najnowszym numerze czasopisma ACADEMIA zosta\u0142 opublikowany artyku\u0142, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na zautomatyzowaniu procesu oceny jako\u015bci tre\u015bci w Wikipedii, encyklopedii dost\u0119pnej w wielu j\u0119zykach. Publikacja zwraca uwag\u0119 na zar\u00f3wno zalety, jak i wady otwartej natury Wikipedii, w tym r\u00f3\u017cnice w systemach oceny jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w i przyznawania im wyr\u00f3\u017cnie\u0144 w zale\u017cno\u015bci od wersji j\u0119zykowej. Poruszono tak\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":851,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[46,58,150,107,76,45],"class_list":["post-850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","tag-dbpedia","tag-jakosc-wikipedii","tag-polska-akademia-nauk","tag-wiarygodnosc","tag-wikidane","tag-wikipedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=850"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/850\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}