{"id":657,"date":"2021-03-15T11:42:01","date_gmt":"2021-03-15T10:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/?p=657"},"modified":"2021-04-09T13:46:27","modified_gmt":"2021-04-09T11:46:27","slug":"automatyczna-ocena-wiarygodnosci-zrodel-wikipedii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/2021\/automatyczna-ocena-wiarygodnosci-zrodel-wikipedii\/","title":{"rendered":"Automatyczna ocena wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 Wikipedii"},"content":{"rendered":"<p>By\u0107 mo\u017ce dla niekt\u00f3rych to b\u0119dzie zaskakuj\u0105ce, ale w Wikipedii informacje nie musz\u0105 by\u0107 prawdziwe, wa\u017cne aby zosta\u0142y potwierdzone przez wiarygodne \u017ar\u00f3d\u0142a. Ostatnia edycja Wikimedia Research Showcase 2020 roku by\u0142a po\u015bwi\u0119cona problemowi dezinformacji i wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 Wikipedii. Jest to comiesi\u0119czne publiczne wydarzenie prezentuj\u0105ce najnowsze prace zespo\u0142u badawczego Fundacji Wikimedia oraz zaproszonych prelegent\u00f3w ze spo\u0142eczno\u015bci akademickiej.<!--more--><\/p>\n<p>Mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 prezentacji najnowszych prac naukowych prowadzonych wsp\u00f3lnie z pracownikami naszej katedry. W tym artykule postaram si\u0119 pokr\u00f3tce opisa\u0107 najnowsze badania naszego zespo\u0142u w zakresie oceny jako\u015bci informacji i wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 w wieloj\u0119zycznej Wikipedii. Ponadto zasta\u0142y kr\u00f3tko opisane dost\u0119pne narz\u0119dzia oceny jako\u015bci i wiarygodno\u015bci oparte na badaniach naukowych.<\/p>\n<p>Grudniowa edycja Wikimedia Research Showcase jest dost\u0119pna na <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=v9Wcc-TeaEY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">YouTube<\/a>, a slajdy z prezentacji s\u0105 publikowane na <a href=\"https:\/\/www.slideshare.net\/WodzimierzLewoniewsk\/quality-assessment-of-wikipedia-and-its-sources\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">SlideShare<\/a> i <a href=\"https:\/\/figshare.com\/articles\/presentation\/Quality_assessment_of_Wikipedia_and_its_sources\/13406039\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">figshare<\/a>.<\/p>\n<h2>Wieloj\u0119zyczna Wikipedia<\/h2>\n<p>Wed\u0142ug <a href=\"https:\/\/www.ethnologue.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ethnologue<\/a> ludzie na \u015bwiecie m\u00f3wi\u0105 ponad 7 tysi\u0105cami j\u0119zyk\u00f3w, z czego prawie 3 tysi\u0105ce jest zagro\u017conych. Dla por\u00f3wnania, artyku\u0142y w Wikipedii s\u0105 dost\u0119pne w <a href=\"https:\/\/meta.wikimedia.org\/wiki\/List_of_Wikipedias\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">319 j\u0119zykach<\/a>.<\/p>\n<p>Ponad po\u0142owa \u015bwiatowej populacji m\u00f3wi tylko 23 j\u0119zykami. Najpopularniejszym jest angielski, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 oko\u0142o 1,27 miliarda ludzi. Jednak dla ponad 70% z nich j\u0119zyk angielski nie jest ojczysty.<\/p>\n<p>W swojej <a href=\"http:\/\/www.wbc.poznan.pl\/Content\/461699\/Lewoniewski_Wlodzimierz-rozprawa_doktorska.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">pracy doktorskiej<\/a>, kt\u00f3r\u0105 obroni\u0142em w marcu 2019 r., opisa\u0142em metod\u0119 por\u00f3wnywania i wzbogacania informacji w wieloj\u0119zycznych serwisach wiki na podstawie analizy ich jako\u015bci. Jako przyk\u0142ad przyj\u0119to najpopularniejsz\u0105 witryn\u0119 wiki &#8211; Wikipedi\u0119. W celu weryfikacji proponowanej metody, w pracy zosta\u0142y wykorzystane dane z 5 wersji j\u0119zykowych Wikipedii &#8211; angielski, bia\u0142oruski, polski, rosyjski, ukrai\u0144ski.<\/p>\n<figure id=\"attachment_659\" aria-describedby=\"caption-attachment-659\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-659\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-2-1024x539.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"539\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-2-1024x539.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-2-300x158.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-2-768x404.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-2.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-659\" class=\"wp-caption-text\">Przyk\u0142ad wzbogacenia bia\u0142oruskiej Wikipedii o infoboks opisuj\u0105cy Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu. \u0179r\u00f3d\u0142o: praca doktorska<\/figcaption><\/figure>\n<p>Znajomo\u015b\u0107 tych j\u0119zyk\u00f3w oraz wyniki bada\u0144 pozwoli\u0142y doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce algorytmy zaproponowane w rozprawie mo\u017cna zastosowa\u0107 w innych wersjach j\u0119zykowych tej wolnej encyklopedii (jak r\u00f3wnie\u017c w innych witrynach wiki).<\/p>\n<p>Wikipedi\u0119 mo\u017cna edytowa\u0107 w ka\u017cdym j\u0119zyku niezale\u017cnie, co prowadzi do takich problem\u00f3w, jak:<\/p>\n<ul>\n<li>ten sam obiekt (miasto, osoba, wydarzenie itp.) mo\u017cna opisa\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby,<\/li>\n<li>u\u017cytkownik zwykle musi rozumie\u0107 te j\u0119zyki, aby sprawdzi\u0107\/por\u00f3wna\u0107 informacje.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dodatkowo ocena jako\u015bci informacji jest subiektywna i zale\u017cy od wersji j\u0119zykowej Wikipedii:<\/p>\n<ul>\n<li>ka\u017cda edycja j\u0119zykowe okre\u015bla w\u0142asne zasady i standardy,<\/li>\n<li>standardy mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107 w czasie.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jednym z wa\u017cnych kryteri\u00f3w jako\u015bci informacji w Wikipedii jest obecno\u015b\u0107 wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142. Jednak ocena tego samego \u017ar\u00f3d\u0142a zale\u017cy od wersji j\u0119zykowej Wikipedii. Dodatkow\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce wiarygodno\u015b\u0107 tego samego \u017ar\u00f3d\u0142a mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107 w czasie.<\/p>\n<h2>Ocena jako\u015bci informacji w Wikipedii<\/h2>\n<p>Ka\u017cda wersja j\u0119zykowa Wikipedii mo\u017ce zdefiniowa\u0107 w\u0142asny system oceny jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w. Cz\u0119sto ka\u017cda wersja j\u0119zykowa ma specjalne wyr\u00f3\u017cnienie dla artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 uwa\u017cane za najlepsze &#8211; \u201e<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wikipedia:Artyku%C5%82y_na_medal\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Artyku\u0142y na Medal<\/a>\u201d. Jest te\u017c odznaka dla artyku\u0142\u00f3w dobrej jako\u015bci, kt\u00f3re jednak nie spe\u0142niaj\u0105 wszystkich kryteri\u00f3w najlepszych artyku\u0142\u00f3w &#8211; odznaczane s\u0105 jako \u201e<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wikipedia:Dobre_Artyku%C5%82y\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dobre Artyku\u0142y<\/a>\u201d.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re wersje j\u0119zykowe Wikipedii maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne oceny jako\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 odzwierciedla\u0107 \u201edojrza\u0142o\u015b\u0107\u201d artyku\u0142u. W angielskiej Wikipedii opr\u00f3cz najwy\u017cszych ocen \u201eFA\u201d i \u201eGA\u201d s\u0105 te\u017c \u201eA-class\u201d, \u201eB-class\u201d, \u201eC-class\u201d, \u201eStart\u201d i \u201eStub\u201d. W rosyjskiej Wikipedii, opr\u00f3cz dw\u00f3ch najwy\u017cszych ocen, znajduje si\u0119 tak\u017ce \u201eSolidny artyku\u0142\u201d, \u201eI poziom\u201d, \u201eII poziom\u201d, \u201eIII poziom\u201d i \u201eIV poziom\u201d. Polskoj\u0119zyczna Wikipedia obok dw\u00f3ch najwy\u017cszych ma trzy dodatkowe klasy: \u201eCzw\u00f3rka\u201d (&#8222;Poprawny&#8221;), \u201eStart\u201d (&#8222;Dostateczny&#8221;) i \u201eZal\u0105\u017cek&#8221;.<\/p>\n<p>Pomimo tych samych nazw, r\u00f3wnowa\u017cne klasy mi\u0119dzy wersjami j\u0119zykowymi mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 sposobem oceny artyku\u0142\u00f3w (innymi s\u0142owy &#8211; maj\u0105 r\u00f3\u017cne standardy oceny jako\u015bci). Na przyk\u0142ad, w niekt\u00f3rych wersjach j\u0119zykowych istnieje ograniczenie d\u0142ugo\u015bci artyku\u0142u dla wysokich ocen. Dlatego ka\u017cda wersja j\u0119zykowa mo\u017ce mie\u0107 w\u0142asny model jako\u015bci, nawet je\u015bli por\u00f3wnywane wersje j\u0119zykowe maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 liczb\u0119 ocen.<\/p>\n<p>Dodatkowym problemem jest du\u017ca liczba artyku\u0142\u00f3w bez oceny jako\u015bci. Niekt\u00f3re wersje j\u0119zykowe zawieraj\u0105 ponad 90% artyku\u0142\u00f3w bez oceny jako\u015bciowej. Poni\u017cej znajduje si\u0119 tabela por\u00f3wnawcza dla niekt\u00f3rych wersji j\u0119zykowych Wikipedii (w kolejno\u015bci: bia\u0142oruski, niemiecki, angielski, francuski, polski, rosyjski, ukrai\u0144ski).<\/p>\n<figure id=\"attachment_660\" aria-describedby=\"caption-attachment-660\" style=\"width: 859px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-660\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-3.jpg\" alt=\"\" width=\"859\" height=\"552\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-3.jpg 859w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-3-300x193.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-3-768x494.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 859px) 100vw, 859px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-660\" class=\"wp-caption-text\">Klasyfikacja jako\u015bci w r\u00f3\u017cnych wersjach j\u0119zykowych Wikipedii.<\/figcaption><\/figure>\n<p>W celu zdefiniowania wymiar\u00f3w jako\u015bciowych Wikipedii, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 podobie\u0144stwo tej witryny do tradycyjnych encyklopedii oraz serwis\u00f3w Web 2.0. Z jednej strony artyku\u0142y Wikipedii s\u0105 tworzone w encyklopedycznym stylu. Z drugiej strony Wikipedia jest zbudowana w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy u\u017cytkownikami. Dlatego ta witryna internetowa jest oparta na technologiach Web 2.0.<\/p>\n<p>Poni\u017cszy rysunek przedstawia r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy wymiarami jako\u015bciowymi Web 2.0, tradycyjn\u0105 encyklopedi\u0105 i Wikipedi\u0105. Bior\u0105c pod uwag\u0119 kryteria jako\u015bci przyj\u0119te przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 Wikipedii, mo\u017cemy wybra\u0107 nast\u0119puj\u0105ce wymiary (atrybuty) jako\u015bci dla artyku\u0142\u00f3w Wikipedii:\u00a0aktualno\u015b\u0107, czytelno\u015b\u0107, kompletno\u015b\u0107, obiektywno\u015b\u0107, relewancja, styl, wiarygodno\u015b\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_661\" aria-describedby=\"caption-attachment-661\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-661\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-4.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-4.jpg 800w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-4-300x216.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-4-768x553.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-661\" class=\"wp-caption-text\">Pokrycie wymiar\u00f3w jako\u015bci dla trzech \u017ar\u00f3de\u0142 informacji: tradycyjnych encyklopedii, Wikipedii, Web 2.0.<\/figcaption><\/figure>\n<ul>\n<li><b>Aktualno\u015b\u0107<\/b>: na ile artyku\u0142 opisuje aktualny stan okre\u015blonej rzeczywisto\u015bci (stopie\u0144 aktualno\u015bci informacji).<\/li>\n<li><b>Czytelno\u015b\u0107<\/b>: na ile tekst jest zrozumia\u0142y i wolny od niepotrzebnej z\u0142o\u017cono\u015bci.<\/li>\n<li><b>Kompletno\u015b\u0107<\/b>: jak obszerny jest opis tematu w artykule.<\/li>\n<li><b>Obiektywno\u015b\u0107<\/b>: na ile tre\u015b\u0107 artyku\u0142u spe\u0142nia kryterium neutralnego punktu widzenia, czy zawiera zdj\u0119cia i inne materia\u0142y multimedialne zwi\u0105zane z tym artyku\u0142em.<\/li>\n<li><b>Relewancja<\/b>: w jakim stopniu artyku\u0142 jest istotny (wa\u017cny) dla czytelnik\u00f3w\/u\u017cytkownik\u00f3w.<\/li>\n<li><b>Styl<\/b>: spos\u00f3b zorganizowania tre\u015bci artyku\u0142u.<\/li>\n<li><b>Wiarygodno\u015b\u0107<\/b>: czy dostarczone informacje mo\u017cna sprawdzi\u0107 za pomoc\u0105 wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Wa\u017cne miary jako\u015bci<\/h2>\n<p>Przy pomocy algorytm\u00f3w uczenia maszynowego, mo\u017cemy okre\u015bli\u0107, kt\u00f3re miary (wska\u017aniki lub parametry) artyku\u0142\u00f3w Wikipedii s\u0105 najwa\u017cniejsze dla oceny jako\u015bci. Przyk\u0142ad takich parametr\u00f3w: liczba s\u0142\u00f3w w tek\u015bcie artyku\u0142u, liczba obrazk\u00f3w, odwiedziny artyku\u0142u przez okre\u015blony czas, ile razy artyku\u0142 by\u0142 redagowany itp.<\/p>\n<p>Siedem lat temu opublikowali\u015bmy <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/chapter\/10.1007\/978-3-319-26762-3_27\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wyniki bada\u0144<\/a>, w kt\u00f3rych wykazali\u015bmy, \u017ce wska\u017aniki wraz z ich znaczeniem tworz\u0105 pewien profil j\u0119zyka, czyli jeden parametr jest wa\u017cny dla jednego j\u0119zyka, drugi lepiej charakteryzuje jako\u015b\u0107 informacji w inna sekcja j\u0119zykowa Wikipedii. Nast\u0119pnie mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 r\u00f3\u017cne j\u0119zyki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_662\" aria-describedby=\"caption-attachment-662\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-662\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-5-1024x397.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"397\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-5-1024x397.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-5-300x116.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-5-768x298.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-5.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-662\" class=\"wp-caption-text\">Istnotno\u015b\u0107 miar jako\u015bci w zale\u017cno\u015bci od j\u0119zyka Wikipedii. \u0179r\u00f3d\u0142o: Modelling the quality of attributes in Wikipedia infoboxes (2015)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Inny przyk\u0142ad &#8211; w mojej pracy doktorskiej wykorzysta\u0142em ponad 100 miar do zbudowania modeli jako\u015bci dla r\u00f3\u017cnych j\u0119zyk\u00f3w. Poni\u017cszy rysunek przedstawia znaczenie wybranych parametr\u00f3w w modelach prognozowania jako\u015bci w angielskiej i rosyjskiej Wikipedii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_663\" aria-describedby=\"caption-attachment-663\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-663\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-6-1024x506.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"506\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-6-1024x506.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-6-300x148.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-6-768x379.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-6.jpg 1187w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-663\" class=\"wp-caption-text\">Istotno\u015b\u0107 miar jako\u015bci w zale\u017cno\u015bci od j\u0119zyka Wikipedii i modelu. \u0179r\u00f3d\u0142o: praca doktorska<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Syntetyczny wska\u017anik jako\u015bci<\/h2>\n<p>Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niekt\u00f3re miary by\u0142y bardzo istotne w modelach jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w Wikipedii w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach. Takie parametry zwykle koreluj\u0105 pozytywnie z ocenami jako\u015bci: d\u0142ugo\u015b\u0107 artyku\u0142u, liczba obrazk\u00f3w, przypisy, sekcje, autorzy itp.<\/p>\n<p>Siedem lat temu <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/chapter\/10.1007\/978-3-319-26762-3_27\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">zaproponowali\u015bmy<\/a> metod\u0119 oceny jako\u015bci artyku\u0142u w skali ci\u0105g\u0142ej (od 0 do 100). Ta metoda wykorzystuje syntetyczny wska\u017anik jako\u015bci, kt\u00f3ry zawiera znormalizowane warto\u015bci wa\u017cnych parametr\u00f3w artyku\u0142u. Normalizacja wybranych miar zale\u017cy od wersji j\u0119zykowej Wikipedii, poniewa\u017c wykorzystuje progi zale\u017cne od najlepszych artyku\u0142\u00f3w w wybranym j\u0119zyku. Normalizacj\u0119 ka\u017cdego parametru przeprowadzono zgodnie z nast\u0119puj\u0105c\u0105 zasad\u0105: je\u015bli warto\u015b\u0107 rozpatrywanego parametru w danym j\u0119zyku przekracza warto\u015b\u0107 progow\u0105 mediany najlepszych artyku\u0142\u00f3w w tej samej wersji j\u0119zykowej, przyj\u0119to j\u0105 na 100 punkt\u00f3w; w przeciwnym razie jego warto\u015b\u0107 skalowano liniowo, aby odzwierciedli\u0107 stosunek warto\u015bci parametru do \u015bredniej. Bardziej szczeg\u00f3\u0142owe informacje o algorytmie i wynikach zastosowania syntetycznego wska\u017anika jako\u015bci na milionach artyku\u0142\u00f3w Wikipedii mo\u017cna znale\u017a\u0107 w publikacjach naukowych w czasopi\u015bmie <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2227-9709\/4\/4\/43\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Informatics <\/a>and <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2073-431X\/8\/3\/60\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Computers<\/a>.<\/p>\n<p>Liczbowa warto\u015b\u0107 jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w umo\u017cliwia por\u00f3wnywanie jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w nawet pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi wersjami j\u0119zykowymi Wikipedii. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna znale\u017a\u0107 tematy (kategorie) artyku\u0142\u00f3w w okre\u015blonej wersji j\u0119zykowej Wikipedii, kt\u00f3re zawieraj\u0105 lepsze informacje.<\/p>\n<p>Wyniki oceny jako\u015bci, wraz ze wska\u017anikami popularno\u015bci, cytowa\u0144 i zainteresowa\u0144 autor\u00f3w, mo\u017cna wykorzysta\u0107 do utworzenia indywidualnego profilu dla ka\u017cdego artyku\u0142u Wikipedii w ka\u017cdej wersji j\u0119zykowej. Przyk\u0142adowo poni\u017cszy obrazek przedstawia taki profil na portalu <a href=\"https:\/\/pl.wikirank.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">WikiRank<\/a> z informacjami o jako\u015bci i popularno\u015bci artyku\u0142u \u201e2020 United States presidential election\u201d w angielskiej Wikipedii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_664\" aria-describedby=\"caption-attachment-664\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-664\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-7-1024x562.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"562\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-7-1024x562.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-7-300x165.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-7-768x421.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-7.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-664\" class=\"wp-caption-text\">Wdro\u017cenie wska\u017anika jako\u015bci na portalu WikiRank.net<\/figcaption><\/figure>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a informacji w Wikipedii<\/h2>\n<p>Jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na jako\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w Wikipedii jest dost\u0119pno\u015b\u0107 wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142. Korzystaj\u0105c z link\u00f3w w przypisach (odno\u015bnikach lub odwo\u0142aniach), czytelnicy mog\u0105 sprawdzi\u0107 fakty lub znale\u017a\u0107 wi\u0119cej informacji na opisany temat. W jednym z naszych <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2078-2489\/11\/5\/263\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ostatnich artyku\u0142\u00f3w<\/a> przeanalizowali\u015bmy ponad 40 milion\u00f3w artyku\u0142\u00f3w z 55 najbardziej rozwini\u0119tych wersji j\u0119zykowych Wikipedii, aby wydoby\u0107 informacje o ponad 200 milionach przypisach oraz znale\u017a\u0107 najpopularniejsze i najbardziej wiarygodne \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n<p>We wspomnianej publikacji wykorzystali\u015bmy r\u00f3\u017cne sposoby wyszukiwania i wydobywania informacji o \u017ar\u00f3d\u0142ach z artyku\u0142\u00f3w Wikipedii. Na przyk\u0142ad kompleksowe wyodr\u0119bnianie opiera\u0142o si\u0119 na kodzie \u017ar\u00f3d\u0142owym artyku\u0142\u00f3w (wikikod). Obecno\u015bci niekt\u00f3rych przypis\u00f3w nie mo\u017cna bezpo\u015brednio okre\u015bli\u0107 na podstawie kodu \u017ar\u00f3d\u0142owego (wiki) artyku\u0142\u00f3w. Czasem bloki lub tabele informacyjne w artykule Wikipedii s\u0105 przedstawiane tylko jako szablony (linki w kodzie, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 pobieranie tre\u015bci z innych stron Wikipedii). Rysunek przedstawia t\u0119 sytuacj\u0119 na przyk\u0142adzie tabeli z przypisami w artykule Wikipedii o pandemii koronawirusa, kt\u00f3ry zosta\u0142 dodany za pomoc\u0105 szablonu. W naszym kompleksowym podej\u015bciu wzi\u0119li\u015bmy pod uwag\u0119 zawarto\u015b\u0107 takich szablon\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_665\" aria-describedby=\"caption-attachment-665\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-8.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-665\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-8-1024x438.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"438\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-8-1024x438.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-8-300x128.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-8-768x328.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-8.jpg 1193w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-665\" class=\"wp-caption-text\">Tabela z przypisami w artykule Wikipedii na temat pandemii koronawirusa, kt\u00f3ry zosta\u0142 dodany za pomoc\u0105 szablonu<\/figcaption><\/figure>\n<p>Poni\u017cszy rysunek przedstawia najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane wzorce w ramach tag\u00f3w <i>\u201e&lt;ref&gt;<\/i>\u201d w angielskiej Wikipedii. Do najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych szablon\u00f3w w wersjach j\u0119zykowych tej Wikipedii nale\u017c\u0105: \u201eCite web\u201d, \u201eCite news\u201d, \u201eCite book\u201d, \u201eCite journal\u201d i inne.<\/p>\n<figure id=\"attachment_666\" aria-describedby=\"caption-attachment-666\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-9.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-666\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-9-1024x238.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-9-1024x238.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-9-300x70.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-9-768x178.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-9.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-666\" class=\"wp-caption-text\">Najpopularniejsze szablony u\u017cywane w przypisach angielskiej Wikipedii. \u0179r\u00f3d\u0142\u00f3: Modeling Popularity and Reliability of Sources in Multilingual Wikipedia (2020)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W przypadku polskoj\u0119zycznej Wikipedii w\u015br\u00f3d najpopularniejszych szablon\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 takie jak: \u201eCytuj stron\u0119\u201d, \u201eCytuj ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d, \u201eCytuj\u201d,\u00a0\u201eCytuj pismo\u201d itp. Poni\u017cszy rysunek ilustruje najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane szablony w znacznikach \u201e&lt;ref&gt;\u201d w polskiej Wikipedii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_667\" aria-describedby=\"caption-attachment-667\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-10.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-667\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-10-1024x238.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-10-1024x238.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-10-300x70.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-10-768x178.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-10.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-667\" class=\"wp-caption-text\">Najpopularniejsze szablony u\u017cywane w przypisach polskoj\u0119zycznej Wikipedii.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dla innych wersji j\u0119zykowych Wikipedii podobne wykresy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w <a href=\"https:\/\/data.lewoniewski.info\/sources\/templates\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">materia\u0142ach uzupe\u0142niaj\u0105cych do publikacji naukowej<\/a>.<\/p>\n<h2>Szablony cytowania<\/h2>\n<p>Niekt\u00f3re cz\u0119sto u\u017cywane szablony w przypisach szczeg\u00f3\u0142owo opisuj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o &#8211; mog\u0105 zawiera\u0107 informacje o autorach, wydawcy, dacie publikacji itp. Na przyk\u0142ad dla angielskiej Wikipedii najcz\u0119\u015bciej wype\u0142niane parametry takich szablon\u00f3w pokazano na rysunku:<\/p>\n<figure id=\"attachment_668\" aria-describedby=\"caption-attachment-668\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-11.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-668\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-11-1024x240.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-11-1024x240.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-11-300x70.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-11-768x180.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-11.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-668\" class=\"wp-caption-text\">Najcz\u0119\u015bciej wype\u0142niane parametry w szablonach cytowania w angielskiej Wikipedii<\/figcaption><\/figure>\n<p>W przypadku polskoj\u0119zycznej Wikipedii podobne dane wygl\u0105daj\u0105 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<figure id=\"attachment_669\" aria-describedby=\"caption-attachment-669\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-12.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-669\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-12-1024x240.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-12-1024x240.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-12-300x70.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-12-768x180.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-12.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-669\" class=\"wp-caption-text\">Najcz\u0119\u015bciej wype\u0142niane parametry w szablonach cytowania w polskoj\u0119zycznej Wikipedii<\/figcaption><\/figure>\n<p>W przypadku innych sekcji j\u0119zykowych wyniki podobnych bada\u0144 mo\u017cna znale\u017a\u0107 na <a href=\"https:\/\/data.lewoniewski.info\/sources\/parameters\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">stronie z dodatkowymi materia\u0142ami<\/a>.<\/p>\n<p>Po przeanalizowaniu takich szablon\u00f3w z danymi bibliograficznymi mo\u017cemy znale\u017a\u0107 np. popularnych wydawc\u00f3w w angielskiej Wikipedii. Z ponad 18 milionami tych szablon\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 warto\u015b\u0107 w parametrze \u201epublisher\u201d (wydawca), mo\u017cna wygenerowa\u0107 wykres przedstawiaj\u0105cy najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych wydawc\u00f3w w \u017ar\u00f3d\u0142ach angielskiej Wikipedii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_670\" aria-describedby=\"caption-attachment-670\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-13.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-670\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-13-1024x247.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"247\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-13-1024x247.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-13-300x72.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-13-768x185.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-13.jpg 1107w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-670\" class=\"wp-caption-text\">Najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane nazwy w parametrze &#8222;publisher&#8221; w szablonach cytowania w angielskiej Wikipedii<\/figcaption><\/figure>\n<p>Niekt\u00f3re z najpopularniejszych szablon\u00f3w pozwalaj\u0105 na dodawanie identyfikator\u00f3w do \u017ar\u00f3d\u0142a, takie jak DOI, JSTOR, PMC, PMID, arXiv, ISBN, ISSN, OCLC i inne. Cz\u0119sto takie identyfikatory wskazuj\u0105 na naukowe \u017ar\u00f3d\u0142o informacji. Poni\u017cszy rysunek pokazuje, kt\u00f3ra cz\u0119\u015b\u0107 uwag w niekt\u00f3rych sekcjach j\u0119zykowych Wikipedii zawiera informacje o \u017ar\u00f3d\u0142ach z identyfikatorami DOI, ISBN, ISSN, PMID, PMC.<\/p>\n<figure id=\"attachment_671\" aria-describedby=\"caption-attachment-671\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-14.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-671\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-14-1024x418.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"418\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-14-1024x418.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-14-300x122.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-14-768x313.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-14.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-671\" class=\"wp-caption-text\">Referencje (przypisy) Wikipedii ze specjalnymi identyfikatorami (w procentach). \u0179r\u00f3d\u0142o: Modeling Popularity and Reliability of Sources in Multilingual Wikipedia (2020)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wyniki pokazuj\u0105, \u017ce najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanymi identyfikatorami s\u0105 ISBN i DOI. Jednak w og\u00f3lnej liczbie odwo\u0142a\u0144 nie ma wi\u0119cej ni\u017c 10% przypadk\u00f3w. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nast\u0119puje stopniowy wzrost odsetka cytowa\u0144 z publikacjami naukowymi.<\/p>\n<h2>Modele popularno\u015bci i wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 Wikipedii<\/h2>\n<ul>\n<li>Model <b>F<\/b> &#8211; oparty na cz\u0119stotliwo\u015bci (F) wykorzystania \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/li>\n<li>Model <b>P<\/b> &#8211; oparty na skumulowanych ods\u0142onach (P) artyku\u0142u, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142o.<\/li>\n<li>Model <b>PR<\/b> &#8211; oparty na skumulowanych ods\u0142onach (P) artyku\u0142u, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142o podzielone przez liczb\u0119 odno\u015bnik\u00f3w (R) w tym artykule.<\/li>\n<li>Model <b>PL<\/b> &#8211; oparty na skumulowanych ods\u0142onach (P) artyku\u0142u, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142o podzielone przez d\u0142ugo\u015b\u0107 artyku\u0142u (L).<\/li>\n<li>Modele <b>Pm, PmR, PmL<\/b> to zmodyfikowane wersje z median\u0105 dziennych ods\u0142on.<\/li>\n<li>Modele <b>A, AR, AL<\/b> korzystaj\u0105 z wielu autor\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bardziej szczeg\u00f3\u0142owy opis modeli (w tym wzory matematyczne) mo\u017cna znale\u017a\u0107 w <a href=\"https:\/\/www.mdpi.com\/2078-2489\/11\/5\/263\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">publikacji<\/a>.<\/p>\n<p>Przyjrzyjmy si\u0119 modelowi F, kt\u00f3ry pokazuje cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 korzystania ze \u017ar\u00f3d\u0142a, czyli jak cz\u0119sto analizowana domena pojawia si\u0119 w adresie URL odwo\u0142a\u0144. Ta metoda by\u0142a cz\u0119sto wykorzystywana w pokrewnych pracach naukowych. W tym miejscu bierzemy pod uwag\u0119 ca\u0142kowit\u0105 liczb\u0119 wyst\u0105pie\u0144 takiego linku, czyli je\u015bli to samo \u017ar\u00f3d\u0142o jest cytowane 3 razy, licz\u0119 si\u0119 jako 3.<\/p>\n<p>W przypadku angielskiej Wikipedii najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane witryny w odsy\u0142aczach przedstawiono na poni\u017cszym rysunku:<\/p>\n<figure id=\"attachment_672\" aria-describedby=\"caption-attachment-672\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-15.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-672\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-15-1024x236.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-15-1024x236.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-15-300x69.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-15-768x177.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-15.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-672\" class=\"wp-caption-text\">Najpopularniejsze i najbardziej wiarygodne \u017ar\u00f3d\u0142a w angielskiej Wikipedii na podstawie modelu F. \u0179r\u00f3d\u0142o: Modeling Popularity and Reliability of Sources in Multilingual Wikipedia (2020)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Je\u015bli spojrzymy na wyniki oceny \u017ar\u00f3d\u0142a w oparciu o model PR, to liderzy angielskiej Wikipedii b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0107 troch\u0119 inaczej:<\/p>\n<figure id=\"attachment_673\" aria-describedby=\"caption-attachment-673\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-16.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-673\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-16-1024x239.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-16-1024x239.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-16-300x70.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-16-768x179.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-16.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-673\" class=\"wp-caption-text\">Najpopularniejsze i najbardziej wiarygodne \u017ar\u00f3d\u0142a w angielskiej Wikipedii na podstawie modelu PR. \u0179r\u00f3d\u0142o: Modeling Popularity and Reliability of Sources in Multilingual Wikipedia (2020)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W materia\u0142ach uzupe\u0142niaj\u0105cych do publikacji mo\u017cna znale\u017a\u0107 bardziej rozbudowane wyniki dla r\u00f3\u017cnych wersji j\u0119zykowych z wykorzystaniem <a href=\"https:\/\/data.lewoniewski.info\/sources\/modelf\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">modelu <\/a><b><a href=\"https:\/\/data.lewoniewski.info\/sources\/modelf\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">F<\/a><\/b> i <a href=\"https:\/\/data.lewoniewski.info\/sources\/modelpr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">modelu <\/a><b><a href=\"https:\/\/data.lewoniewski.info\/sources\/modelpr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PR<\/a><\/b>.<\/p>\n<p>Jak wida\u0107, w zale\u017cno\u015bci od modelu oceny popularno\u015bci i wiarygodno\u015bci mo\u017cemy uzyska\u0107 r\u00f3\u017cne wyniki dla tego samego \u017ar\u00f3d\u0142a. Badania wykaza\u0142y, jak r\u00f3\u017cne mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c oceny wiarygodno\u015bci w zale\u017cno\u015bci od wersji j\u0119zykowej. Poni\u017cej znajduje si\u0119 tabela por\u00f3wnawcza pozycji w rankingu popularno\u015bci i wiarygodno\u015bci dla czterech \u017ar\u00f3de\u0142: <i>nytimes.com, spiegel.de, lemonde.fr, elpais.com<\/i>. Ka\u017cde \u017ar\u00f3d\u0142o zosta\u0142o ocenione pod k\u0105tem innej wersji j\u0119zykowej Wikipedii i r\u00f3\u017cnych modeli.<\/p>\n<figure id=\"attachment_674\" aria-describedby=\"caption-attachment-674\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-17.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-674\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-17-1024x459.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"459\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-17-1024x459.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-17-300x135.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-17-768x344.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-17.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-674\" class=\"wp-caption-text\">Pozycje w rankingach popularno\u015bci i wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 w Wikipedii<\/figcaption><\/figure>\n<p>e\u015bli b\u0119dziemy rozpatrywa\u0107 witryny (domeny) jako \u017ar\u00f3d\u0142a, to ich liczba si\u0119ga ponad miliona unikatowych. Cz\u0119\u015b\u0107 wynik\u00f3w oceny ka\u017cdego \u017ar\u00f3d\u0142a Wikipedii jest dost\u0119pna na portalu <a href=\"https:\/\/bestref.net\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">BestRef<\/a>. Dla ka\u017cdego \u017ar\u00f3d\u0142a w tym projekcie istnieje oddzielny profil, kt\u00f3ry przedstawia wyniki oceny przy u\u017cyciu r\u00f3\u017cnych modeli i w ramach ka\u017cdej sekcji j\u0119zykowej Wikipedii. W przypadku powy\u017cszych czterech \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0105 to odpowiednio <i><a href=\"https:\/\/bestref.net\/site\/nytimes.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">nytimes.com<\/a>, <a href=\"https:\/\/bestref.net\/site\/spiegel.de\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">spiegel.de<\/a>, <a href=\"https:\/\/bestref.net\/site\/lemonde.fr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">lemonde.fr<\/a>, <a href=\"https:\/\/bestref.net\/site\/elpais.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">elpais.com<\/a><\/i>. Osobno mo\u017cna zobaczy\u0107 list\u0119 najpopularniejszych i wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142 w okre\u015blonej wersji j\u0119zykowej (na przyk\u0142ad <a href=\"https:\/\/bestref.net\/pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">polskoj\u0119zyczna Wikipedia<\/a>). Poni\u017cej znajduje si\u0119 przyk\u0142ad listy \u017ar\u00f3de\u0142 i profilu dla wybranej witryny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_675\" aria-describedby=\"caption-attachment-675\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-18.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-675\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-18-1024x607.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"607\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-18-1024x607.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-18-300x178.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-18-768x455.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-18.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-675\" class=\"wp-caption-text\">Lista \u017ar\u00f3de\u0142 i profil na BestRef.net<\/figcaption><\/figure>\n<p>Korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych modeli popularno\u015bci i wiarygodno\u015bci, mo\u017cemy oceni\u0107 nie tylko domeny, ale tak\u017ce okre\u015blone typy \u017ar\u00f3de\u0142. Na przyk\u0142ad, na podstawie obszernych informacji bibliograficznych z szablon\u00f3w w przypisach, uszeregowali\u015bmy wszystkich wydawc\u00f3w w angielskiej Wikipedii. Poni\u017csza tabela przedstawia najpopularniejszych i najbardziej wiarygodnych wydawc\u00f3w z pozycjami rankingowymi wed\u0142ug modelu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_676\" aria-describedby=\"caption-attachment-676\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-19.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-676\" src=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-19-1024x707.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"707\" srcset=\"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-19-1024x707.jpg 1024w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-19-300x207.jpg 300w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-19-768x530.jpg 768w, https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/pliki\/2021\/03\/badanie2021-19.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-676\" class=\"wp-caption-text\">Wydawcy w przypisach i ich pozycja w angielskiej Wikipedii przy u\u017cyciu r\u00f3\u017cnych modeli. \u0179r\u00f3d\u0142o: Modeling Popularity and Reliability of Sources in Multilingual Wikipedia (2020)<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Narz\u0119dzia do oceny jako\u015bci i wiarygodno\u015bci<\/h2>\n<p>Wyniki niekt\u00f3rych bada\u0144 zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do odr\u0119bnych projekt\u00f3w publicznych. Co wi\u0119cej, istniej\u0105 nawet rozszerzenia przegl\u0105darki, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 \u201ena miejscu\u201d sprawdzi\u0107 jako\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w Wikipedii i ich \u017ar\u00f3d\u0142a. Na przyk\u0142ad mo\u017cesz u\u017cy\u0107 <a href=\"https:\/\/chrome.google.com\/webstore\/detail\/bestref\/bnlfiilmigfboedocmjaejbklgbdmmio\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wtyczki BestRef do przegl\u0105darki Chrome<\/a>, aby sprawdzi\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142. Prezentacja wideo tej wtyczki:<\/p>\n<p><center><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/FXnfaAIaixc\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/center>Mo\u017cna u\u017cy\u0107 wtyczki WikiRank dla <a href=\"https:\/\/chrome.google.com\/webstore\/detail\/wikirank\/cnomlnphfhgijoghjcbdpmmhfgeooabd\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Chrome<\/a> i <a href=\"https:\/\/addons.mozilla.org\/en-US\/firefox\/addon\/wikirank\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Firefox<\/a>, aby oceni\u0107 oraz por\u00f3wna\u0107 jako\u015b\u0107 i popularno\u015b\u0107 artyku\u0142\u00f3w Wikipedii. W <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jJdKw2gf1aA\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">tym filmie<\/a> pokr\u00f3tce pokazano, jak to dzia\u0142a.<\/p>\n<p>Osobno dost\u0119pne jest <a href=\"https:\/\/chrome.google.com\/webstore\/detail\/infoboxes\/njjjplipinhcglgjopmnnlphmlhdpkko\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">rozszerzenie<\/a> do oceny jako\u015bci infoboks\u00f3w (kart informacyjnych) w przegl\u0105darce Chrome. Na prezentacji wideo mo\u017cna zobaczy\u0107 jak to dzia\u0142a.<\/p>\n<h2>Co dalej?<\/h2>\n<p>Proponowane modele jako\u015bci informacji, popularno\u015bci i wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 mog\u0105 pom\u00f3c wzbogaci\u0107 r\u00f3\u017cne wersje j\u0119zykowe Wikipedii oraz inne bazy wiedzy (takie jak <a href=\"http:\/\/wiki\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">DBpedia<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.wikidata.org\/wiki\/Wikidata:Main_Page\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wikidane<\/a>) o informacje wy\u017cszej jako\u015bci. Planuje si\u0119 w\u0142\u0105czenie niekt\u00f3rych metod do projektu <a href=\"https:\/\/global.dbpedia.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">GlobalFactSync<\/a> (GFS). Celem projektu GFS jest synchronizacja danych faktograficznych we wszystkich rozdzia\u0142ach j\u0119zykowych Wikipedii i Wikidanych. W tym przypadku dane faktyczne definiuje si\u0119 jako okre\u015blon\u0105 \u201eporcj\u0119\u201d informacji, tj. warto\u015bci danych, takie jak \u201ewsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne\u201d, \u201eliczba ludno\u015bci\u201d (dla miast), \u201edata urodzenia\u201d, \u201ewzory chemiczne\u201d do\u0142\u0105czone do obiektu (w artykule z Wikipedii lub w Wikidanych) i najlepiej z odniesieniem do \u017ar\u00f3d\u0142a (pochodzenia tych informacji).<\/p>\n<p>Ponadto informacje o wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 mog\u0105 pom\u00f3c w ulepszaniu modeli oceny jako\u015bci artyku\u0142\u00f3w Wikipedii. Mo\u017ce to by\u0107 szczeg\u00f3lnie przydatne przy por\u00f3wnywaniu niesp\u00f3jnych fakt\u00f3w mi\u0119dzy wersjami j\u0119zykowymi artyku\u0142\u00f3w Wikipedii. Dodatkowo jednym z obiecuj\u0105cych obszar\u00f3w przysz\u0142ych bada\u0144 jest stworzenie publicznie dost\u0119pnych narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby na rekomendacj\u0119 najlepszych \u017ar\u00f3de\u0142 dla poszczeg\u00f3lnych wypowiedzi i wybranych temat\u00f3w w r\u00f3\u017cnych wersjach j\u0119zykowych Wikipedii.<\/p>\n<p>Zaproponowane w badaniach modele nie s\u0105 idealne i mo\u017cna je ulepszy\u0107 &#8211; istnieje \u201eogromne pole manewr\u00f3w\u201d. Im dok\u0142adniej badamy ten obszar, tym wi\u0119cej znajdujemy problem\u00f3w i mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej informacji na temat bada\u0144 naukowych w tym kierunku mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie <a href=\"https:\/\/pl.wikiq.net\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">WikiQ<\/a>. Je\u017celi kto\u015b jest zainteresowany tym tematem &#8211; jeste\u015bmy gotowi rozwa\u017cy\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w tym kierunku. Pytania i sugestie mo\u017cna zostawi\u0107 tutaj w komentarzach lub skontaktowa\u0107 si\u0119 ze mn\u0105 w <a href=\"http:\/\/kie.ue.poznan.pl\/pl\/wlodzimierz-lewoniewski\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">inny spos\u00f3b<\/a>.<\/p>\n<h2>Literatura<\/h2>\n<ul>\n<li>Hellmann S., Johannes F., Hofer M., Dojchinovski M., W\u0119cel K., Lewoniewski W. (2021). <a href=\"http:\/\/ceur-ws.org\/Vol-2836\/qurator2021_paper_18.pdf\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Towards a Systematic Approach to Sync Factual Data across Wikipedia, Wikidata and External Data Sources<\/a>. Conference QURATOR 2021.<\/li>\n<li>Lewoniewski, W., W\u0119cel, K., Abramowicz, W. (2020).\u00a0<b>Modeling Popularity and Reliability of Sources in Multilingual Wikipedia<\/b>. Information, 11(5), 263. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/info11050263\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.3390\/info11050263<\/a><\/li>\n<li>Lewoniewski, W., W\u0119cel, K., Abramowicz, W. (2019). <b>Multilingual Ranking of Wikipedia Articles with Quality and Popularity Assessment in Different Topics<\/b>. Computers, 8(3), 60. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/computers8030060\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.3390\/computers8030060 <\/a><\/li>\n<li>Lewoniewski, W. (2019). <b>Measures for Quality Assessment of Articles and Infoboxes in Multilingual Wikipedia<\/b>. In International Conference on Business Information Systems (pp. 619\u2013633). Springer, Cham. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-030-04849-5_53\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.1007\/978-3-030-04849-5_53<\/a><\/li>\n<li>Lewoniewski, W. (2018). <b>Metoda por\u00f3wnywania i wzbogacania informacji w wieloj\u0119zycznych serwisach wiki na podstawie analizy ich jako\u015bci<\/b>. <a href=\"http:\/\/www.wbc.poznan.pl\/Content\/461699\/Lewoniewski_Wlodzimierz-rozprawa_doktorska.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Praca doktorska<\/a><\/li>\n<li>Lewoniewski, W., W\u0119cel, K., Abramowicz, W. (2017). <b>Relative Quality and Popularity Evaluation of Multilingual Wikipedia Articles<\/b>. Informatics 2017, 4(4), 43. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/informatics4040043\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.3390\/informatics4040043<\/a><\/li>\n<li>Lewoniewski, W. (2017). <b>Enrichment of Information in Multilingual Wikipedia Based on Quality Analysis<\/b>. In International Conference on Business Information Systems (pp. 216\u2013227). Springer, Cham. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-319-69023-0_19\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.1007\/978-3-319-69023-0_19<\/a><\/li>\n<li>Lewoniewski, W., W\u0119cel, K., Abramowicz, W. (2017). <b>Analysis of references across Wikipedia languages<\/b>. In International Conference on Information and Software Technologies (pp. 561\u2013573). Springer, Cham. DOI: <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-319-67642-5_47\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">10.1007\/978-3-319-67642-5_47<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.dobreprogramy.pl\/lewoniewski\/Badanie-jakosci-informacji-i-wiarygodnosci-zrodel-w-Wikipedii,112553.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dobreprogramy.pl<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0107 mo\u017ce dla niekt\u00f3rych to b\u0119dzie zaskakuj\u0105ce, ale w Wikipedii informacje nie musz\u0105 by\u0107 prawdziwe, wa\u017cne aby zosta\u0142y potwierdzone przez wiarygodne \u017ar\u00f3d\u0142a. Ostatnia edycja Wikimedia Research Showcase 2020 roku by\u0142a po\u015bwi\u0119cona problemowi dezinformacji i wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142 Wikipedii. Jest to comiesi\u0119czne publiczne wydarzenie prezentuj\u0105ce najnowsze prace zespo\u0142u badawczego Fundacji Wikimedia oraz zaproszonych prelegent\u00f3w ze spo\u0142eczno\u015bci akademickiej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":658,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[46,81,58,107,76,116,45,106],"class_list":["post-657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","tag-dbpedia","tag-jakosc-danych","tag-jakosc-wikipedii","tag-wiarygodnosc","tag-wikidane","tag-wikimedia-research","tag-wikipedia","tag-zrodla-informacji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=657"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}