{"id":1034,"date":"2026-03-07T20:12:03","date_gmt":"2026-03-07T19:12:03","guid":{"rendered":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/?p=1034"},"modified":"2026-03-07T20:20:33","modified_gmt":"2026-03-07T19:20:33","slug":"granice-fantastyki-w-wikipedii-analiza-danych-ujawnia-trudnosci-w-klasyfikacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/2026\/granice-fantastyki-w-wikipedii-analiza-danych-ujawnia-trudnosci-w-klasyfikacji\/","title":{"rendered":"Granice fantastyki w Wikipedii: analiza danych ujawnia trudno\u015bci w klasyfikacji"},"content":{"rendered":"<p>Nowe badania analizuj\u0105, w jaki spos\u00f3b struktura Wikipedii mo\u017ce pom\u00f3c automatycznie identyfikowa\u0107 tre\u015bci zwi\u0105zane z fantastyk\u0105 naukow\u0105 oraz fantasy. Wyniki pokazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 Wikipedia zawiera ogromne ilo\u015bci danych mo\u017cliwych do analizy maszynowej, ich interpretacja nie jest prosta.<!--more--><\/p>\n<p>Na pierwszy rzut oka odpowied\u017a na pytanie \u201ekt\u00f3re artyku\u0142y w Wikipedii dotycz\u0105 science fiction lub fantasy?\u201d wydaje si\u0119 prosta. W praktyce okazuje si\u0119 jednak znacznie trudniejsza. Granice mi\u0119dzy tymi gatunkami s\u0105 p\u0142ynne, a wiele utwor\u00f3w \u0142\u0105czy elementy r\u00f3\u017cnych konwencji &#8211; od mitologii i horroru po dystopi\u0119 czy realizm magiczny.<\/p>\n<p>Wikipedia to nie tylko tekst artyku\u0142\u00f3w. To tak\u017ce z\u0142o\u017cony ekosystem powi\u0105za\u0144 i metadanych, kt\u00f3re mo\u017cna analizowa\u0107 na du\u017c\u0105 skal\u0119. Do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>kategorie przypisane do artyku\u0142\u00f3w (np. \u201escience fiction novels\u201d),<\/li>\n<li>wikilinki, czyli wewn\u0119trzne linki mi\u0119dzy has\u0142ami,<\/li>\n<li>dane strukturalne z Wikidanych, kt\u00f3re opisuj\u0105 typ obiektu (np. powie\u015b\u0107, film, posta\u0107 fikcyjna),<\/li>\n<li>tagi WikiProjekt\u00f3w, czyli oznaczenia tworzone przez spo\u0142eczno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w Wikipedii.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W ramach publikacji pt. &#8222;<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.48550\/arXiv.2602.24229\" rel=\"noopener\" target=\"_blank\">Science Fiction and Fantasy in Wikipedia: Exploring Structural and Semantic Cues<\/a>&#8221; zosta\u0142y wykorzystane publiczne zrzuty danych Wikipedii w celu sprawdzenia r\u00f3\u017cnych sygna\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107 na zwi\u0105zki artyku\u0142\u00f3w z fantastyk\u0105. Rezultaty bada\u0144 mog\u0105 by\u0107 u\u017cyteczne dla wielu \u015brodowisk. Na przyk\u0142ad, badacze humanistyki cyfrowej mog\u0105 analizowa\u0107 rozw\u00f3j gatunk\u00f3w literackich i kultury popularnej w skali globalnej. Dodatkowo, spo\u0142eczno\u015b\u0107 Wikipedii mo\u017ce wykorzysta\u0107 wyniki do identyfikacji brak\u00f3w w oznaczaniu artyku\u0142\u00f3w lub strukturze kategorii. <\/p>\n<p>Badania nad struktur\u0105 Wikipedii maj\u0105 znaczenie wykraczaj\u0105ce poza analiz\u0119 fantastyki. Automatyczne rozpoznawanie temat\u00f3w w artyku\u0142ach mo\u017ce pom\u00f3c w badaniach kulturoznawczych i literaturoznawczych, analizie du\u017cych zbior\u00f3w danych o kulturze popularnej, rozwoju narz\u0119dzi sztucznej inteligencji, lepszym wyszukiwaniu oraz rekomendowaniu tre\u015bci w projektach cyfrowych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nowe badania analizuj\u0105, w jaki spos\u00f3b struktura Wikipedii mo\u017ce pom\u00f3c automatycznie identyfikowa\u0107 tre\u015bci zwi\u0105zane z fantastyk\u0105 naukow\u0105 oraz fantasy. Wyniki pokazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 Wikipedia zawiera ogromne ilo\u015bci danych mo\u017cliwych do analizy maszynowej, ich interpretacja nie jest prosta.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1036,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[189,76,45],"class_list":["post-1034","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wiadomosci","tag-fantastyka","tag-wikidane","tag-wikipedia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1034"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lewoniewski.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}